ថ្ងៃ សុក្រ ទី ០៧ ខែ តុលា ឆ្នាំ ២០២២

មហិទ្ធិឫទ្ធិ​​​ ដ៏​អាថ៌​កំបាំង​ជុំវិញ ​ប្រាសាទអង្គរវត្ដ​​

អង្គរវត្ដ​ គឺជា​និមិត្ដរូប ​នៃ​ដួង​ព្រលឹង​ខ្មែរ​ ។​ ជា​កំពូល​ស្ថា​ប​ត្យ​កម្ម​ដ៏​ប្រណីត​ ដែល​បុព្វបុរស​ខ្មែរ​សម័យ​យុគកណ្ដាល​ បាន​សាងទុក​ជា​កេរដំណែល​អមតៈ​ មិន​ត្រឹមតែ​សម្រាប់​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ ទេ​ គឺ​សម្រាប់​មនុស្ស​ក្នុង​ពិភពលោក​ទាំងមូល​ តែ​ម្ដង​ ។​​ ជាក់ស្ដែង​ អង្គការ​យូ​ណេ​ស្កូ​ (​ UNESCO​ )​ ក៏​បាន​ចាត់​បញ្ចូល​ប្រាង្គ​ប្រាសាទអង្គរវត្ដ​ ទៅ​ក្នុង​បញ្ជី​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក​ រួច​ហើយ​ដែរ​ ។​ ​

ប្រាសាទអង្គរវត្ដ​ ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​សាង​ឡើង​ នៅ​សតវត្សរ៍​ទី​១២​ ក្នុង​រជ្ជកាល​ព្រះបាទ​សូរ្យ​វរ្ម័ន​ទី​២​ ដើម្បី​បង្ហាញ​ពី​តេជានុភាព ​នៃ​មហា​រាជាណាចក្រ​ខ្មែរ​ បាន​ក្លាយ​ជាទី​សក្ការៈបូជា​មួយ​ដ៏​ស័ក្ដិសិទ្ធិ​ ដែល​មនុស្ស​ខ្មែរ​គ្រប់​ជំនាន់​តែង​គោរព​បូជា​ ។​ ព្រម​ជាមួយនឹង​មហិទ្ធិឫទ្ធិ​ ដ៏​អាថ៌​កំបាំង​ នៃ​ប្រាសាទ​អង្គរ ​នេះ​ បើ​តាម​ឯកសារ​បរទេស​ ក៏​បានឱ្យ​ដឹង​ដែរ​ថា​ មាន​មនុស្ស​សំខាន់ៗ ​មិន​តិច​ជាង​១៣​នាក់​ទេ​ ដែល​បាន​មក​ស្រាវជ្រាវ​ក្នុង​គោលបំណង​រកអាថ៌​កំបាំង​ផ្សេងៗ​ពី​អង្គរ​ ហើយ​ត្រូវ​ទទួល​សំណាងអាក្រក់​ ដោយ​ខ្លះ​ រហូត​បាត់​បង់ជីវិត​ នៅ​លើ​ទឹកដី​អង្គរ​ ទាំង​បេសកកម្ម​របស់​ខ្លួន ​មិន​ទាន់​ទាំង​បាន​បញ្ចប់​ ផង​ ។​ ជន​ទាំង​នោះ​ មាន​លោក​ PAUL CLAUDEL ជា​អ្នកការទូត​ និង​ជា​អ្នក​កវី​និពន្ធ​ ជនជាតិ​បារាំង​ ក្រោយ​ការ​វិល​ត្រឡប់​ពី​ទស្សនា​ប្រាសាទ​អង្គរ​វត្ដ​ ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ លោក​ហាក់​បីដូច​ជា​មានការ​រស់នៅ​ ក្នុង​អារម្មណ៍​ភ័យ​ខ្លាច​ ។​ អរូបី​ អ្វីមួយ​នោះ​ ចេះ​តែ​សណ្ឋិត​ តាម​យាយី​មនោ​ស​ញ្ចេ​ត​នា​របស់​គាត់​ មិន​ចេះ​បាត់​ ជា​ហេតុ​នាំ​ឱ្យ​លោក​ បាន​សរសេរ​ថា​ «​ ប្រាសាទ​អង្គរ​ បាន​នាំ​មក​ដល់​មនុស្ស​ទាំងឡាយ​នូវ​គ្រោះ​អន្ដរាយ​ ច្រើន​ជាង​បណ្ដា​ផ្នូរ​កប់ខ្មោច​របស់​ស្ដេច​ PHARAON​ ​ទាំងឡាយ​ នៅ​ក្នុង​ពីរ៉ាមីត​ នៃ​ប្រទេស​អេ​ហ្ស៊ី​ប ទៅ​ទៀត ​»​ ។​

​នេះ​ ជា​កន្លែង​ទី​សក្ការៈ​មួយ ​ដែល​ទោះបី​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ករណី​ណា​មួយ​ក៏​ដោយ​ ក៏​មិន​ត្រូវ​ធ្វើការ​បំពារ​បំពាន​ ជាន់ឈ្លី​ ឡើយ​ បើ​យើង​ទាំង​ឡាយ​ ចង់បាន​ជីវិត​ដ៏​សុខសាន្ដ​ នោះ​។​

​មិន​ត្រឹម​ លោក​ PAUL CLAUDEL ម្នាក់​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ​ គឺ​នៅ​មាន​មនុស្ស​ជា​ច្រើន​ផ្សេង​ទៀត​ បាន​អញ្ជើញ​ទៅ​ធ្វើការ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​ អំពី​ប្រាសាទអង្គរវត្ដ​ សុទ្ធតែ​បាន​ទទួល​នូវ​ការ​ស្រមើស្រមៃ​ អំពី​អារម្មណ៍​ នៃ​ការ​តាម​សងសឹក​ ហើយ​ចុង​ក្រោយ​ ក៏​ទទួល​នូវ​វាសនា​ ដ៏​សោកសៅ​យ៉ាង​អាណោច​អាធ័ម​ ដូច​គ្នា​ ។​

​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៨៨០​ លោក​ ហង់​រី​ ម៉ូ​ហូត​ ជនជាតិ​បារាំង​ដំបូង​ ដែល​បាន​រក​ឃើញ​ប្រាសាទអង្គរវត្ដ​ ដែល​ដេក​នៅ​ក្នុង​ព្រៃ​ជ្រៅ​ ប៉ុន្ដែ​ក្នុង​រយៈពេល​ពីរ​ ឬ​បី​ស​ប្ដា​ហ៍​ ក្រោយ​មក​ ដោយសារ​ជំងឺគ្រុនចាញ់​រ៉ាំរ៉ៃ​ ប្រចាំ​កាយ​ មិន​សះស្បើយ​នោះ​ បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​អ្នករុករក​ ស្រាវជ្រាវ​នេះ​ ស្លាប់​ក្នុង​ពេល ​ដែល​ការងារ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​ របស់​គាត់​ មិន​ទាន់​បាន​បញ្ចប់​នៅឡើយ​ ។​ លោក Doudard ជាម​ន្ដ្រី​ទេសាភិបាល​ដំបូង​ របស់​បារាំង​ ប្រចាំ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ នា​ចុងឆ្នាំ​១៨៦៣​ គាត់​រួម​នឹង​ឧបការី ​របស់​គាត់​២​នាក់​ មាន​ គម្រោងការ​ចង់​ជីក​កកាយ​ នូវ​ប្រាសាទអង្គរវត្ដ​ តែ​ដោយ​ផែន​ការ​របស់​គាត់​ មិន​ទាន់​បាន​យក​មក​អនុវត្ដន៍​ផង​នោះ​ គឺ​លោក​ Doudard បាន​ស្លាប់​បាត់បង់​ជីវិត​ នៅ​លើ​ដង​ទន្លេមេគង្គ​ ក្នុង​ពេល​ ដែល​គាត់​កំពុង​ធ្វើ​ដំណើរ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​ នោះ​ ។​

​បន្ទាប់​ពី​មានការ​ស្លាប់​របស់​ លោក​ Doudard​ នោះ​ មក​ ភាព​រន្ធត់​ភ័យ​ខ្លាច​ ចេះ​តែ​មក​យាយី​ លង​ដល់​ឧបការី​ជន​របស់​គាត់​ ហាក់បីដូចជា​មានការ​ស្ដីបន្ទោស​ណាមួយ​ ពី​អាទិទេព​ ហើយ​បី​ឆ្នាំ​ក្រោយមក​ ឧបការី​រូប​នោះ​ បាន​ស្លាប់​ ដោយ​មាន​ភាព​អាថ៌​កំបាំង ​បំផុត​ ។​ នៅ​សល់​ឧបការី​ជន​ម្នាក់ទៀត ​របស់​លោក​ Doudard ​ឈ្មោះ​ Francis Garnier បន្ទាប់​ពី​ចេញ​ទៅ​ច្បាំង​ជាមួយ​ទ័ព​យួន​ នៅ​ប្រទេស​វៀតណាម​ ក៏​បាន​ត្រូវ​សម្លាប់​ ក្នុង​សមរភូមិ​ទៅ​ ។​ បន្ទាប់​មក​ ប្ដី​ប្រពន្ធ​ អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ និង​ជា​វិចិត្រករ​ ដ៏​ល្បីល្បាញ ​ជនជាតិ​បារាំង​ ឈ្មោះ​ Comaille ក៏​បាន​ទៅ​សិក្សា​អំពី​ប្រាង្គ​ប្រាសាទ​អង្គរ​វត្ដ​ ដែរ​ ។​ គាត់​បាន​សិក្សា​រៀបរៀង​ឡើង​វិញ​ នូវ​ផ្ទាំងសិលា​ធំៗ​ ឱ្យទៅ​ជា​ជញ្ជាំង​ រៀប​សសរ​ឡើង​វិញ​ ទៅ​ជា​ជើងទ្រ​ ព្រមទាំង​ផ្សារ​ភ្ជាប់​រូបសំណាក ​ដែល​ត្រូវ​បាក់បែក​ ឡើង​វិញ​ ។​ល​។​ ការងារ​ បាន ​និង​កំពុង​ដំណើរការ​ យ៉ាង​ល្អ​ប្រពៃ​ គួរ​ឱ្យ​លើកទឹកចិត្ដ​ បែរជា​គាត់​ត្រូវ​ពួក​ក្រុម​ចោរលួច​វត្ថុ​បុរាណ​សម្លាប់​ នៅ​តាម​ដងផ្លូវ​ពេល​ ដែល​គាត់​កំពុង​ធ្វើ​ដំណើរ​ពី​អង្គរ​ ត្រឡប់​មក​ផ្ទះ វិញ​ ។​

​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩០៧​ វិទ្យាស្ថាន​បុរាណ​វិទ្យា ​ចុង​បូព៌ា​ បាន​ចាប់ផ្ដើម​អនុវត្ដន៍​ ការ​ជីក​កកាយ​ ដើម្បី​ធ្វើការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​ បន្ថែម​មក​លើ​ប្រាសាទអង្គរវត្ដ​ ។​ ​អាចារ្យ​កាតូលិក​ Charles​ Carpeaux រួម​ជាមួយ​វិស្វករ​ ម្នាក់​ទៀត​ គឺ​លោក​ Henry du Four បាន​រួមដៃគ្នា​ ស្វែង​យល់​ពី​អតីតកាល​ ដ៏​រុងរឿង​ និង​ភាព​ត្រចះ​ត្រចង់​ របស់​អង្គរវត្ដ​ ដ៏​មហិមា​នេះ​​ ។​ ពួក​គេ​រក​ឃើញ​ស្លាកស្នាម​ប្រវត្ដិ​សាស្ដ្រ​ ដ៏​ច្រើន​នៅ​ប្រាសាទបាយ័ន​ និង​រូបចម្លាក់ ​ក្នុង​សម័យ​អង្គរធំ​…​។​ លទ្ធផល ​នៃ​ការ​រុករក ​ស្រាវជ្រាវ​នេះ ​ប្រមែប្រមូល​បាន ​វត្ថុ​បុរាណ​ ដ៏​មាន​តម្លៃ​យ៉ាងច្រើន​ ក៏​ប៉ុន្ដែ​ ពួក​គេ​ បាន​ជួប​ប្រទះ​នូវ​ការងារ​លំបាក​ ក៏​ច្រើន​ដែរ​ ។​ ក្រោយមក​ អាចារ្យកា​តូ​លិ​ក​ Carpeaux បាន​សុំ​វិល​ត្រឡប់​ ទៅ​ប្រទេស​បារាំង​ វិញ​ ។​ ប៉ុន្ដែ​ មិនដឹង​ជា​មាន​ហេតុការណ៍​អ្វី​ អាចារ្យ​នេះ​ កំពុង​តែ​សប្បាយ​ រីករាយ​ ដើម្បី​រង់ចាំ​ជើង​នាវា ​ទៅ​បារាំង ​វិញ​ ស្រាប់តែ​ មាន​ជំងឺ​រាគ​ ដល់​ស្លាប់​ទៅ​…​ សព ​របស់​​អាចារ្យ​កាតូលិក ​នេះ ​គេ​មិន​ហ៊ាន​នាំ​ទៅ​ស្រុក​កំណើត​ នៅ​បារាំង ​វិញ​ទេ​ ដោយ​មានការ​ភ័យ​ខ្លាច​នឹង​ជំងឺ​ឆ្លង​ ។​

​ដល់​ឆ្នាំ​១៩៣៣​ មាន​អ្នក​បុរាណ​វិទូ​ ដ៏​ក្មេង​ម្នាក់​ឈ្មោះ​ Georges Trouve បាន​ដំណើរការ​ ជីក​អណ្ដូង​មួយ​យ៉ាង​ជ្រៅ​នៅ​ខាង​ក្រោម​ ប្រាសាទបាយ័ន​ ក្នុង​បំណង ​រក​រូបសំណាក​ព្រះបាទ​ជ័យ​វរ្ម័ន​ទី​៧​ ដែល​បាន​ជីក​កប់​ ជា​យូរ​មក​ហើយ​ នោះ​ ។​ អស់​រយៈពេល​២​ឆ្នាំ​ នៃ​ការ​ជីក​គាស់​ នេះ​ ហើយ​ចុង​ក្រោយ​ ក៏​បាន​រក​ឃើញ​រូបសំណាក​នោះ​ ដូច​បំណង​ ។​ នៅ​ថ្ងៃ​ដែល​ សម្ដេចព្រះ​មុនី​វង្ស​ បាន​ធ្វើ​ពិធី​សម្ពោធ​កសាង​ឡើង​វិញ​ នូវ​រូបសំណាក​នេះ​ គឺ​ពេល​នោះ​អ្នក​បុរាណវិទ្យា​ ដ៏​ក្មេង​នោះ​ បាន​បាត់​រលាយ​សូន្យ​ទៅ​ គឺ​គាត់​បាន​សម្លាប់​ខ្លួនឯង ​(​ អត្ដឃាត​ )​ ដោយ​មូលហេតុ​មាន​ទំនាស់​ក្នុង​គ្រួសារ​ ពោល​គឺ​ ស្លាប់​មុន​មួយ​ថ្ងៃ នៃ​ថ្ងៃ​ ដែល​ត្រូវ​លើក​បន្ដុប​រូប​សំ​ណា​ក​នេះ​ ដើម្បី​ជាទី​សក្ការៈ​ ។​

​ដូច្នេះ​ បើ​តាម​ការ​សន្និដ្ឋាន​ ប្រហែលជា​ពួក​គេ​អស់ទាំង​នោះ ​គ្មាន​ជំនឿ​ ហើយ​មាន​បំណង​អាក្រក់​ ចង់​សាង​សោកនាដកម្ម​អ្វី​ម្យ៉ាង​ ទៅ​លើ​អង្គ​រ ហើយ​ ទើប​បណ្ដាល​ឱ្យ​ពួក​គេ​ ត្រូវ​ទទួល​រង​គ្រោះ​ ដោយ​គួរ​ឱ្យ​ខ្លោចផ្សា​បែប​នេះ​ ទាំង​អស់​ ។​ នេះ​ ក៏​អាច​ថា​ ជា​មហិទ្ធិឫទ្ធិ​អរូបី ​នៃ​បារមី​ដ៏​ស័ក្ដិសិទ្ធិ​ របស់​ប្រាសាទ​អង្គរវត្ដ​ តាម​សងសឹក​អ្នក​ដែល​មក​បំពារបំពាន ​លើ​ទី​សក្ការៈ​នេះ​ ។​

​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៥០​ នៅ​ពេល​ដែល​កំពុង​គ្រងរាជ្យ​ ដឹកនាំ​ប្រទេសកម្ពុជា​ គឺ​ដើម្បី​ការពារ​ នូវ​វង្ស​ត្រកូល​ព្រះ​មហាក្សត្រ​របស់​ទ្រង់​ ឱ្យ​សុខសាន្ដ​ ស្ថិរភាព​ គឺ​ព្រះករុណា​ សម្ដេច​ នរោត្ដម​ សីហ​នុ​ មិន​បាន​យល់​ព្រម​អនុញ្ញាត​ នូវ​ផែនការ​ដឹក​រូប​សំណាក​ព្រះបាទ​ជ័យ​វរ្ម័ន​ទី​៧​ ទៅ​ទី​ក្រុងប៉ារីស​ ប្រទេស​បារាំង ​ដើម្បី​ធ្វើការ​តាំងពិព័រណ៍​ ឡើយ​ ហើយ​ឱ្យ​តាំង​រូប​នេះ​ នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា ​ដដែល​ ។​ ទាំងនេះ​ សុទ្ធតែ​ស​ ឱ្យ​ឃើញ​ថា​ ព្រះ​អង្គ​ មិន​ចង់​ប្រឈម​មុខ​ទៅ​នឹង​បារមី​មហិទ្ធិឫទ្ធិ​ ដ៏​ពិសិដ្ឋ​របស់​ប្រាសាទអង្គរវត្ដ​ ៕

( និពន្ធដោយ ៖ ធន​ ញាណមន្នី )

Filed in: Feature, ស្រាវជ្រាវ, អារ្យធម៌

Recent Posts

Bookmark and Promote!

  • © ២០១៣ រក្សាសិទ្ធិដោយ​សារព័ត៌មាន​ដើមត្នោត.Tel ៖ 011 728 471 / 015 868 753.E-mail ៖ deumtnotnews@gmail.com
    ដើមត្នោត​​ ចាត់ទុក​ជា​រុក្ខជាតិ​និមិត្តរូបជាតិ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា ដោយ​ព្រះរាជក្រឹត្យ​លេខ នស/រកត/០៣០៥/១៤៩ ចុះថ្ងៃទី២១​ ខែមីនា ឆ្នាំ២០០៥
    ចូលរួម​ការពារ​ និង​ លើក​តម្លៃ​ដើមត្នោត​ ដើម្បី​រក្សា​នូវ​កេរ​ដំណែល​នៃ​មរតក​ធម្មជាតិ​ជានិមិត្តរូប​ជាតិ និង​ ដើម្បី​ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច​ជាតិ
    Proudly designed by Theme Junkie.