ថ្ងៃ ពុធ ទី ១២ ខែ ធ្នូ ឆ្នាំ ២០១៨

មហិទ្ធិឫទ្ធិ​ដ៏​អាថ៌​កំបាំង​ជុំវិញ​ប្រាសាទអង្គរវត្ដ​​

អង្គរវត្ដ​ គឺជា​និមិត្ដរូប​នៃ​ដួង​ព្រលឹង​ខ្មែរ​ ។​ ជា​កំពូល​ស្ថា​ប​ត្យ​កម្ម​ដ៏​ប្រណីត​ ដែល​បុព្វបុរស​ខ្មែរ​សម័យ​យុគកណ្ដាល​បាន​សាង​ ទុក​ជា​កេរដំណែល​អមតៈ​ មិន​ត្រឹមតែ​សម្រាប់​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ទេ​ គឺ​សម្រាប់​មនុស្ស​ក្នុង​ពិភពលោក​ទាំងមូល​តែ​ម្ដង​ ។​​ ជាក់ស្ដែង​ អង្គការ​យូ​ ណេ​ស្កូ​(​UNESCO​)​ក៏​បាន​ចាត់​បញ្ចូល​ប្រាង្គ​ប្រាសាទអង្គរវត្ដ​ទៅ​ក្នុង​បញ្ជី​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក​រួច​ហើយ​ដែរ​ ។​ ​

ប្រាសាទអង្គរវត្ដ​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​សាង​ឡើង​នៅ​សតវត្សរ៍​ទី​១២​ ក្នុង​រជ្ជកាល​ព្រះបាទ​ សូរ្យ​វរ្ម័ន​ទី​២​ ដើម្បី​បង្ហាញ​ពី​តេជានុភាព​នៃ​មហា​រាជាណាចក្រ​ខ្មែរ​ បាន​ក្លាយ​ជាទី​សក្ការៈបូជា​មួយ​ដ៏​ស័ក្ដិសិទ្ធិ​ដែល​មនុស្ស​ខ្មែរ​គ្រប់​ជំនាន់​តែង​គោរព​បូជា​ ។​ ព្រម​ជាមួយនឹង​មហិទ្ធិឫទ្ធិ​ដ៏​អាថ៌​កំបាំង​នៃ​ប្រាសាទ​អង្គរ​នេះ​ បើ​តាម​ឯកសារ​បរទេស​ក៏​បានឱ្យ​ដឹង​ដែរ​ថា​ មាន​មនុស្ស​សំខាន់ៗ​មិន​ តិច​ជាង​១៣​នាក់​ទេ​ដែល​បាន​មក​ស្រាវជ្រាវ​ក្នុង​គោលបំណង​អាថ៌​កំបាំង​ផ្សេងៗ​ពី​អង្គរ​ ហើយ​ត្រូវ​ទទួល​សំណាងអាក្រក់​ ដោយ​ខ្លះ​រហូត​បាត់​បង់ជីវិត​នៅ​លើ​ទឹកដី​អង្គរ​ទាំង​បេសកកម្ម​របស់​ខ្លួន​មិន​ទាន់​ទាំង​បាន​បញ្ចប់​ផង​ ។​ ជន​ទាំង​នោះ​មាន​លោក​ PAUL CLAUDEL ជា​អ្នកការទូត​ និង​ជា​អ្នក​កវី​និពន្ធ​ជនជាតិ​បារាំង​ បន្ទាប់​ពី​ការ​វិល​ត្រឡប់​ពី​ទស្សនា​ប្រាសាទ​អង្គរ​វត្ដ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​លោក​ហាក់​បីដូច​ជា​មានការ​រស់នៅ​ក្នុង​អារម្មណ៍​ភ័យ​ខ្លាច​ ។​ អរូបី​អ្វីមួយ​នោះ​ចេះ​តែ​សណ្ឋិត​តាម​យាយី​មនោ​ស​ញ្ចេ​ត​នា​របស់​គាត់​មិន​ចេះ​បាត់​ ជា​ហេតុ​នាំ​ឱ្យ​លោក​បាន​សរសេរ​ថា​ “​ប្រាសាទ​អង្គរ​បាន​នាំ​មក​ដល់​មនុស្ស​ទាំងឡាយ​នូវ​គ្រោះ​អន្ដរាយ​ច្រើន​ជាង​បណ្ដា​ផ្នូរ​កប់ខ្មោច​របស់​ស្ដេច​ PHARAON​ ​ទាំងឡាយ​នៅ​ក្នុង​ពីរ៉ាមីត​នៃ​ប្រទេស​អេ​ហ្ស៊ី​ប​ទៅ​ទៀត​”​ ។​

​នេះ​ជា​កន្លែង​ទី​សក្ការៈ​មួយ​ដែល​ទោះបី​ឋិត​នៅ​ក្នុង​ករណី​ណា​មួយ​ក៏​ដោយ​ ក៏​មិន​ត្រូវ​ធ្វើការ​បំពារ​បំពាន​ជាន់ឈ្លី​ឡើយ​ បើ​យើង​ទាំង​ឡាយ​ចង់បាន​ជីវិត​ដ៏​សុខសាន្ដ​នោះ​។​

​មិន​ត្រឹម​លោក​ PAUL CLAUDEL ម្នាក់​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ​ គឺ​នៅ​មាន​មនុស្ស​ជា​ច្រើន​ផ្សេង​ទៀត​បាន​អញ្ជើញ​ទៅ​ធ្វើការ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​អំពី​ប្រាសាទអង្គរវត្ដ​ សុទ្ធតែ​បាន​ទទួល​នូវ​ការ​ស្រមើស្រមៃ​អំពី​អារម្មណ៍​នៃ​ការ​តាម​សងសឹក​ ហើយ​ចុង​ក្រោយ​ក៏​ទទួល​នូវ​វាសនា​ដ៏​សោកសៅ​យ៉ាង​អាណោច​អាធ័ម​ដូច​គ្នា​ ។​

​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៨៨០​ លោក​ ហង់​រី​ ម៉ូ​ហូត​ ជនជាតិ​បារាំង​ដំបូង​ដែល​បាន​រក​ឃើញ​ប្រាសាទអង្គរវត្ដ​ដែល​ដេក​នៅ​ក្នុង​ព្រៃ​ជ្រៅ​ ប៉ុន្ដែ​ក្នុង​រយៈពេល​ពីរ​ឬ​បី​ស​ប្ដា​ហ៍​ក្រោយ​មក​ ដោយសារ​ជំងឺគ្រុនចាញ់​រ៉ាំរ៉ៃ​ប្រចាំ​កាយ​មិន​សះស្បើយ​នោះ​បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​អ្នករុករក​ស្រាវជ្រាវ​នេះ​ស្លាប់​ក្នុង​ពេល​ដែល​ការងារ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​របស់​គាត់​មិន​ទាន់​បាន​បញ្ចប់​នៅឡើយ​ ។​ លោក DOUDARD​ ជាម​ន្ដ្រី​ទេសាភិបាល​ដំបូង​របស់​បារាំង​ប្រចាំ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ នា​ចុងឆ្នាំ​១៨៦៣​ គាត់​រួម​នឹង​ឧបការី​របស់​គាត់​២​នាក់​ មាន​ គម្រោងការ​ចង់​ជីក​កកាយ​នូវ​ប្រាសាទអង្គរវត្ដ​ តែ​ដោយ​ផែន​ការ​របស់​គាត់​មិន​ទាន់​បាន​យក​មក​អនុវត្ដន៍​ផង​នោះ​ គឺ​លោក​ DOUDARD​ បាន​ស្លាប់​បាត់បង់​ជីវិត​នៅ​លើ​ដង​ទន្លេមេគង្គ​ ក្នុង​ពេល​ដែល​គាត់​កំពុង​ធ្វើ​ដំណើរ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​នោះ​ ។​

​បន្ទាប់​ពី​មានការ​ស្លាប់​របស់​ លោក​ DOUDARD​ នោះ​មក​ ភាព​រន្ធត់​ភ័យ​ខ្លាច​ចេះ​តែ​មក​យាយី​លង​ដល់​ឧបការី​ជន​របស់​គាត់​ ហាក់បីដូចជា​មានការ​ស្ដីបន្ទោស​ណាមួយ​ពី​អាទិទេព​ ហើយ​បី​ឆ្នាំ​ក្រោយមក​ ឧបការី​រូប​នោះ​បាន​ស្លាប់​ ដោយ​មាន​ភាព​អាថ៌​កំបាំង​បំផុត​ ។​ នៅ​សល់​ឧបការី​ជន​ម្នាក់​របស់​លោក​ DOUDARD​ ម្នាក់​ឈ្មោះ​ FRANCIS GARNIER បន្ទាប់​ពី​ចេញ​ទៅ​ច្បាំង​ជាមួយ​ទ័ព​យួន​នៅ​ប្រទេស​វៀតណាម​ក៏​បាន​ត្រូវ​សម្លាប់​ក្នុង​សមរភូមិ​ទៅ​ ។​ បន្ទាប់​មក​ ប្ដី​ប្រពន្ធ​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ និង​ជា​វិចិត្រករ​ដ៏​ល្បីល្បាញ​ជនជាតិ​បារាំង​ឈ្មោះ​ COMAILLE ក៏​បាន​ទៅ​សិក្សា​អំពី​ប្រាង្គ​ប្រាសាទ​អង្គរ​វត្ដ​ដែរ​ ។​ គាត់​បាន​សិក្សា​រៀបរៀង​ឡើង​វិញ​នូវ​ផ្ទាំងសិលា​ធំៗ​ឱ្យទៅ​ជា​ជញ្ជាំង​ រៀប​សសរ​ឡើង​វិញ​ទៅ​ជា​ជើងទ្រ​ ព្រមទាំង​ផ្សារ​ភ្ជាប់​រូបសំណាក​ដែល​ត្រូវ​បាក់បែក​ ឡើង​វិញ​ ។​ល​។​ ការងារ​បាន​និង​កំពុង​ដំណើរការ​យ៉ាង​ល្អ​ប្រពៃ​ គួរ​ឱ្យ​លើកទឹកចិត្ដ​ បែរជា​គាត់​ត្រូវ​ពួក​ក្រុម​ចោរលួច​វត្ថុ​បុរាណ​សម្លាប់​នៅ​តាម​ដងផ្លូវ​ពេល​ដែល​គាត់​កំពុង​ធ្វើ​ដំណើរ​ពី​អង្គរ​ត្រឡប់​ម​ផ្ទះ​វិញ​ ។​

​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩០៧​ វិទ្យាស្ថាន​បុរាណ​វិទ្យា​ចុង​បូព៌ា​ បាន​ចាប់ផ្ដើម​អនុវត្ដន៍​ការ​ជីក​កកាយ​ដើម្បី​ធ្វើការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​បន្ថែម​មក​លើ​ប្រាសាទអង្គរវត្ដ​។​ ព្រះ​អាចារ្យ​កាតូលិក​ CHARLES​ CARPEAUX​ រួម​ជាមួយ​វិស្វករ​ម្នាក់​ទៀត​ គឺ​លោក​ HENRY Du FOUR​ បាន​រួមដៃគ្នា​ស្វែង​យល់​ពី​អតីតកាល​ដ៏​រុងរឿង​និង​ភាព​ត្រចះ​ត្រចង់​របស់​អង្គរវត្ដ​ដ៏​មហិមា​នេះ​​ ។​ ពួក​គេ​រក​ឃើញ​ស្លាកស្នាម​ប្រវត្ដិ​សាស្ដ្រ​ដ៏​ច្រើន​នៅ​ប្រាសាទបាយ័ន​ និង​រូបចម្លាក់​ក្នុង​សម័យ​អង្គរធំ​…​។​ លទ្ធផល​នៃ​ការ​រុករក​ស្រាវជ្រាវ​នេះ​ប្រមែប្រមូល​បាន​វត្ថុ​បុរាណ​ដ៏​មាន​តម្លៃ​យ៉ាងច្រើន​ ក៏​ប៉ុន្ដែ​ពួក​គេ​បាន​ជួប​ប្រទះ​នូវ​ការងារ​លំបាក​ក៏​ច្រើន​ដែរ​ ។​ ក្រោយមក​ អាចារ្យកា​តូ​លិ​ក​ CARPEAUX​ បាន​សុំ​វិល​ត្រឡប់​ទៅ​ប្រទេស​បារាំង​វិញ​ ។​ ប៉ុន្ដែ​មិនដឹង​ជា​មាន​ហេតុការណ៍​អ្វី​ព្រះ​អាចារ្យ​នេះ​កំពុង​តែ​សប្បាយ​ រីករាយ​ ដើម្បី​រង់ចាំ​ជើង​នាវា​ទៅ​បារាំង​វិញ​ ស្រាប់តែ​មាន​ជំងឺ​រាគ​ដល់​ស្លាប់​ទៅ​…​ សព​របស់​ព្រះ​អាចារ្យ​កាតូលិក​នេះ​គេ​មិន​ហ៊ាន​នាំ​ទៅ​ស្រុក​កំណើត​នៅ​បារាំង​វិញ​ទេ​ ដោយ​មានការ​ភ័យ​ខ្លាច​នឹង​ជំងឺ​ឆ្លង​ ។​

​ដល់​ឆ្នាំ​១៩៣៣​ មាន​អ្នក​បុរាណ​វិទូ​ដ៏​ក្មេង​ម្នាក់​ឈ្មោះ​ GEORGES TROUVE បាន​ដំណើរការ​ជីក​អណ្ដូង​មួយ​យ៉ាង​ជ្រៅ​នៅ​ខាង​ ក្រោម​ប្រាសាទបាយ័ន​ ក្នុង​បំណង​រក​រូបសំណាក​ព្រះបាទ​ជ័យ​វរ្ម័ន​ទី​៧​ ដែល​បាន​ជីក​កប់​ជា​យូរ​មក​ហើយ​នោះ​ ។​ អស់​រយៈពេល​២​ឆ្នាំ​នៃ​ការ​ជីក​គាស់​នេះ​ ហើយ​ចុង​ក្រោយ​ក៏​បាន​រក​ឃើញ​រូបសំណាក​នោះ​ដូច​បំណង​ ។​ នៅ​ថ្ងៃ​ដែល​សម្ដេចព្រះ​ មុនី​វង្ស​ បាន​ធ្វើ​ពិធី​សម្ពោធ​កសាង​ឡើង​វិញ​នូវ​រូបសំណាក​នេះ​ គឺ​ពេល​នោះ​អ្នក​បុរាណវិទ្យា​ដ៏​ក្មេង​នោះ​បាន​បាត់​រលាយ​សូន្យ​ទៅ​ គឺ​គាត់​បាន​សម្លាប់​ខ្លួនឯង​(​អត្ដឃាត​)​ ដោយ​មូលហេតុ​មាន​ទំនាស់​ក្នុង​គ្រួសារ​ ពោល​គឺ​ស្លាប់​មុន​មួយ​ថ្ងៃ​នៃ​ថ្ងៃ​ដែល​ត្រូវ​លើក​បន្ដុប​រូប​សំ​ណា​ក​នេះ​ដើម្បី​ជាទី​សក្ការៈ​ ។​

​ដូច្នេះ​ បើ​តាម​ការ​សន្និដ្ឋាន​ប្រហែលជា​ពួក​គេ​អស់ទាំង​នោះ​គ្មាន​ជំនឿ​ ហើយ​មាន​បំណង​អាក្រក់​ចង់​សាង​សោកនាដកម្ម​អ្វី​ ម្យ៉ាង​ទៅ​លើ​អង្គ​រហើយ​ ទើប​បណ្ដាល​ឱ្យ​ពួក​គេ​ត្រូវ​ទទួល​រង​គ្រោះ​ ដោយ​គួរ​ឱ្យ​ខ្លោចផ្សា​បែប​នេះ​ទាំង​អស់​ ។​ នេះ​ក៏​អាច​ថា​ ជា​មហិទ្ធិឫទ្ធិ​អរូបី​នៃ​បារមី​ដ៏​ស័ក្ដិសិទ្ធិ​របស់​ប្រាសាទ​អង្គរវត្ដ​តាម​សងសឹក​អ្នក​ដែល​មក​បំពារបំពាន​លើ​ទី​សក្ការៈ​នេះ​ ។​

​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៥០​ នៅ​ពេល​ដែល​កំពុង​គ្រងរាជ្យ​ដឹកនាំ​ប្រទេសកម្ពុជា​ គឺ​ដើម្បី​ការពារ​នូវ​វង្ស​ត្រកូល​ព្រះ​មហាក្សត្រ​របស់​ខ្លួន​ឱ្យ​សុខសាន្ដ​ ស្ថិរភាព​ គឺ​ព្រះករុណា​សម្ដេច​ នរោត្ដម​ សីហ​នុ​ មិន​បាន​យល់​ព្រម​អនុញ្ញាត​នូវ​ផែនការ​ដឹក​រូប​សំណាក​ព្រះបាទ​ ជ័យ​វរ្ម័ន​ទី​៧​ទៅ​ទី​ក្រុងប៉ារីស​ប្រទេស​បារាំង​ដើម្បី​ធ្វើការ​តាំងពិព័រណ៍​ឡើយ​ ហើយ​ឱ្យ​តាំង​រូប​នេះ​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ដដែល​ ។​ ទាំងនេះ​សុទ្ធតែ​ស​ឱ្យ​ឃើញ​ថា​ ព្រះ​អង្គ​មិន​ចង់​ប្រឈម​មុខ​ទៅ​នឹង​បារមី​មហិទ្ធិឫទ្ធិ​ដ៏​ពិសិដ្ឋ​របស់​ប្រាសាទអង្គរវត្ដ​ ៕

(និពន្ធដោយ ៖ ធន​ ញាណមន្នី)

Angkor-Temple1ប្រាង្គប្រាសាទអង្គរវត្តដ៏ល្បីល្បាញលើលោកថតពីលើយន្តហោះ

Angkor-Templeរូបគំនូរបស់លោក ហង់រី ម៉ូហូត ដែលបានឃើញប្រាសាទអង្គរវត្តពីដំបូង

Filed in: Feature, ស្រាវជ្រាវ

Recent Posts

Bookmark and Promote!

  • © ២០១៣ រក្សាសិទ្ធិដោយ​សារព័ត៌មាន​ដើមត្នោត.Tel ៖ 012 858 205, 015 745 215 E-mail ៖ deumtnotnews@gmail.com
    ដើមត្នោត​​ ចាត់ទុក​ជា​រុក្ខជាតិ​និមិត្តរូបជាតិ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា ដោយ​ព្រះរាជក្រឹត្យ​លេខ នស/រកត/០៣០៥/១៤៩ ចុះថ្ងៃទី២១​ ខែមីនា ឆ្នាំ២០០៥
    ចូលរួម​ការពារ​ និង​ លើក​តម្លៃ​ដើមត្នោត​ ដើម្បី​រក្សា​នូវ​កេរ​ដំណែល​នៃ​មរតក​ធម្មជាតិ​ជានិមិត្តរូប​ជាតិ និង​ ដើម្បី​ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច​ជាតិ
    Proudly designed by Theme Junkie.